P-64 CZAK

Sprawdź akcesoria do P-64 CZAK

Oficjalna nazwa modelu

9 mm pistolet wz. 1964 – oznaczenie wojskowe: P-64

Nazwa P-64 CZAK oznacza: pistolet wzór 1964 oraz akronim utworzony od pierwszych liter nazwisk oficerów Zakładu Broni Strzeleckiej Centralnego Badawczego Poligonu Artyleryjskiego (późniejszego WITU), którzy stworzyli projekt: Witolda Czepukajtisa, Romualda Zimnego, Henryka Adamczyka oraz Stanisława Kaczmarskiego.

Nomenklatura tego polskiego pistoletu służbowego jest klasycznym przykładem dualizmu nazewniczego, w którym rynkowa (obiegowa) nazwa broni wywodzi się bezpośrednio z kryptonimu programu badawczo-rozwojowego, a nie z oficjalnej desygnacji wojskowej. Po pomyślnym zakończeniu prób państwowych, broń została przyjęta do uzbrojenia Wojska Polskiego i Milicji Obywatelskiej pod surową, urzędową nazwą wz. 1964 (wzór 1964), co w dokumentacji technicznej i szkoleniowej skrócono do desygnacji P-64.

P-64 CZAK - specyfikacja techniczna

Geneza i przeznaczenie pistoletu P-64 CZAK

P-64 CZAK został opracowany w latach 60. przez zespół inżynierów z radomskiego „Łucznika” (W. Czarkowski, R. Adamczyk, H. Klimaszewski, S. Skrzypiński) jako odpowiedź na zapotrzebowanie Milicji Obywatelskiej oraz oficerów Wojska Polskiego na broń krótką o niewielkich gabarytach, przystosowaną do skrytego przenoszenia. W tamtym okresie konstruktorzy stanęli przed wyzwaniem: jak skutecznie zamknąć nabój 9x18 mm Makarow (ówczesny standard amunicyjny państw Układu Warszawskiego) w pistolecie, który będzie mniejszy od dotychczas używanego TT wz. 33 (Tokariew, tzw. "tetetka") kalibru 7,62x25 mm?

Efektem był pistolet o bardzo zwartej, stalowej konstrukcji, który przez dekady pełnił rolę standardowej broni służbowej w wojsku i milicji – aż do lat 80., kiedy to zaczął być stopniowo zastępowany przez tańszy w masowej produkcji model P-83 Wanad. W swoim czasie jednak P-64 CZAK był jednym z najnowocześniejszych pistoletów tego typu w bloku wschodnim, zaprojektowanym jako broń osobista, która miała zastąpić starsze, większe konstrukcje w codziennej służbie. Dziś to pozycja kolekcjonerska, ale wciąż wykorzystywana jako broń "do kieszeni".

P-64 CZAK - charakterystyka budowy i rozwiązania techniczne

• Mechanizm spustowy DA/SA a kultura pracy: To najważniejszy punkt techniczny tego modelu. P-64 posiada zewnętrzny kurek i mechanizm samonapinający. Konstrukcja umożliwia oddanie pierwszego strzału z samonapinaniem w trybie DA (długa i ciężka droga spustu) lub po ręcznym napięciu kurka w trybie SA (krótka i lekka droga). W trybie DA (Double Action) siła nacisku na spust jest legendarnie wysoka (często przekraczająca 6-7 kg). Z perspektywy rusznikarskiej, jest to system zaprojektowany jako bezpiecznik – broń miała być bezpieczna przy noszeniu z nabojem w komorze, co wymusiło tak ciężki spust. Dla użytkownika oznacza to, że precyzyjne strzelanie "z pierwszego strzału" w trybie DA wymaga ogromnego treningu i stabilizacji chwytu.

• Odrzut swobodny zamka w kalibrze 9x18: Pistolet wykorzystuje zasadę odrzutu swobodnego zamka, co było uzasadnione zastosowaniem relatywnie słabego naboju 9x18 mm Makarow. Taka konstrukcja upraszcza budowę broni (brak ryglowania lufy), ale wymusza stosowanie cięższego zamka oraz silnej sprężyny powrotnej. Przy tak małej masie broni, całą energię odrzutu absorbują właśnie sprężyna i masa zamka. W praktyce sprawia to, że P-64 jest pistoletem "snappy" – odrzut jest krótki, ale gwałtowny i odczuwalny. To zupełnie inne odczucie niż w nowoczesnych konstrukcjach z przekoszeniem lufy.

• Wskaźnik załadowania komory: Unikalnym rozwiązaniem w tej klasie broni był wskaźnik obecności naboju w komorze, działający poprzez wystawanie końca iglicy poza obrys zamka, co pozwalało na kontrolę wzrokową lub dotykową stanu broni.

• Stalowa konstrukcja vs. ergonomia: Całostalowa budowa P-64 gwarantuje długowieczność, której nie dorównają żadne polimery, ale ma swoją cenę: masę. Pistolet jest ciężki w stosunku do swoich wymiarów, co z jednej strony poprawia stabilność przy strzale, z drugiej – czyni go mniej komfortowym przy długotrwałym noszeniu.

• Bezpiecznik skrzydełkowy z funkcją zwalniacza (decocker): To rozwiązanie nowoczesne jak na czas powstania konstrukcji. Układ ten, po przestawieniu w pozycję bezpieczną, realizuje sekwencyjnie trzy procesy mechaniczne: fizycznie blokuje iglicę, odłącza szynę spustową, a następnie działa jako zwalniacz (decocker), bezpiecznie zrzucając napięty kurek bez ryzyka uderzenia w spłonkę. Z punktu widzenia użytkowego, jest to jeden z najbezpieczniejszych systemów noszenia broni z nabojem w komorze. Dla użytkownika służbowego rozwiązanie to znacznie podnosi bezpieczeństwo operacyjne – umożliwia całkowicie bezpieczne noszenie broni w pełnej gotowości, eliminując ryzyko strzału przypadkowego przy upadku, a po odbezpieczeniu kciukiem pozwala na natychmiastowe oddanie strzału w trybie samonapinania (DA).

Zalety i wady P-64 CZAK wg użytkowników

P-64 CZAK to broń z "duszą", ale wymagająca. Z perspektywy historyczno-technicznej CZAK to przykład solidnej polskiej szkoły rusznikarstwa okresu PRL. Z czysto rusznikarskiego punktu widzenia jest to kawał przemyślanej inżynierii, która nie uznaje kompromisów w kwestii trwałości. Jednak w porównaniu do nowoczesnych kompaktów, takich jak Glock 26, P-64 obnaża swoje lata.

Głównym problemem dla nowoczesnego strzelca nie jest celność – P-64 CZAK jest wybitnie celny jak na swoje wymiary za sprawą stałej lufy i dość ciasnego spasowania elementów, co przy tak krótkiej lufie jest imponujące. Problemem pozostaje jednak ergonomia. Bardzo mały szkielet i ostre krawędzie stalowego zamka sprawiają, że P-64 jest pistoletem, którego trzeba się "nauczyć". Nie jest to broń, którą bierzesz z pudełka i natychmiastowo strzelasz precyzyjnie. Dodatkowo, ze względu na swobodny odrzut i niewielką masę broni, odczuwalny odrzut broni jest dość gwałtowny. Chwyt pistoletowy jest też dość krótki, co powoduje, że mały palec strzelca często nie znajduje oparcia. Najważniejszą przeszkodą pozostaje jednak fakt, że mechanizm spustowy w trybie samonapinania (DA) jest skrajnie ciężki, co dla nieprzeszkolonego strzelca jest niemal niemożliwe do opanowania bez "zerwania" strzału.

Warto pamiętać, że na rynku akcesoriów rusznikarskich istnieje cały segment modyfikacji sprężyn kurka (tzw. "lżejsze sprężyny"), które skutecznie poprawiają kulturę pracy spustu w trybie DA. Dla posiadacza P-64 jest to modyfikacja niemal obowiązkowa, która zmienia ten pistolet z "trudnej ciekawostki" w bardzo użyteczny, stalowy backup.

Sprawdź polecane akcesoria do pistoletu P-64 CZAK: